ਸਲਾਭੀ ਗਈ ਅੱਖ

ਇਕ ਸੌਣ ਦਾ ਮਹੀਨਾ
ਦਿਲੀਂ ਹਿਜਰਾਂ ਦੀ ਸਥ
ਮੋਰ ਕੁਰਲਾਂਦੇ ਬਾਗੀਂ
ਤੇ ਦੁਹਾਈ ਦੇਣ ਪੱਤ
ਵੈਣ ਬਦਲੀ ਦੇ ਵੇਖਦੇ
ਸਲਾਭੀ ਗਈ ਅੱਖ


ਮੋਨ ਛੱਜਿਆਂ ਦੇ ਉੱਤੇ
ਮਦ ਕਿਣੀਆਂ ਦੀ ਡਗ
ਨਮ ਫਿਜ਼ਾ ਦਹਲਾਉਂਦੀ
ਦਿਲ ਚੀਰ ਦੇਣੀ ਸਦ
ਅੱਖ ਚੋਂਦੀ ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ
ਹੈ ਗਰੀਬੜੇ ਦੀ ਛੱਤ


ਬੁੱਲਾਂ ਉਮਰ ਗੁਜ਼ਾਰੀ
ਤੇਰਾ ਨਾਮ ਜਪਵਾਂਦੇ
ਰਬ ਵੀ ਹੈ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ
ਖੋਰੇ ਐਨਾ ਜੇ ਧਿਆਂਦੇ
ਕਿਸੀ ਕੰਮ ਵੀ ਨਾ ਆਏ
ਸਾਡੇ ਦੀਦਿਆਂ ਦੇ ਤਪ


ਕੀੜਾ ਅੱਡੀ ਸੁੰਘ ਜਾਵੇ
ਹੋਰ ਯਤਨ ਬਥੇਰੇ
ਕੋਈ ਝਾੜ-ਪੂੰਝ ਕਰੋ
ਕਿਸ ਕੰਮ ਲਈ ਸਪੇਰੇ
ਕੌਣ ਬਚਦਾ ਹੈ ਕੱਟੇ
ਜਿਹਨੂੰ ਇਸ਼ਕੇ ਦਾ ਸਪ


ਕੋਨੇ ਬੈਠ ਅਜ ਰੋਵੇ
ਸਜੀ-ਧਜੀ ਮੁਟਿਆਰ
ਗੱਲ਼ੀਂ ਨਕ਼ਸ਼ੇ ਬਣੌਂਦੀ
ਡੁਲ਼ ਕਜਲੇ ਦੀ ਧਾਰ
ਅੱਖੀਂ ਨੇਰੇ ਹੈ ਫੈਲਾ ਗਈ
ਪਾਈ ਸੁਰਮੇ ਦੀ ਲਪ

ਹੁਣ ਰੁਆਂਦਾ ਨਹੀਂ ਤੇਰਾ ਗ਼ਮ ਵੀ

ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਇਕ ਵਿਰਾਨ ਗੁਲਸ਼ਨ ਵੀ
ਉਸ ਤੇ ਦਿਲ ਦਾ ਉਦਾਸ ਮੌਸਮ ਵੀ


ਹੈ ਬੁਰੀ ਹਾਰ ਦੀ ਗਿਲਾਨੀ ਇਕ
ਉੱਚਾ ਝੁਲਦਾ ਹੈ ਪੀੜ-ਪਰਚਮ ਵੀ


ਸੁਰ ਹੋਏ ਵੈਣ-ਆਜ਼ਮਾਂਦੇ ਲਫ਼ਜ਼
ਤਾਲ ਹੋਈ ਹੈ ਦਰਦ-ਸਰਗਮ ਵੀ


ਘੁਪ ਹਨੇਰਾ ਕਿ ਛਾ ਰਿਹਾ ਜੀਅ ਤੇ
ਨਾ ਉਜਾਲੇ ਨੂੰ ਹੀ ਹੈ ਕ਼ਾਇਮ ਵੀ


ਇਕ ਨ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੀ ਬੂੰਦ ਮੈਨੂੰ ਜੁੜੀ
ਨੈਣ ਵਸਦੇ ਰਹੇ ਨੇ ਛਮ ਛਮ ਵੀ 


ਉਹੀ ਉਸ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਮੇਰਾ ਗਵਾਹ
ਜੋ ਮੇਰੇ ਕ਼ਤਲ ਦਾ ਹੈ ਮੁਲਜ਼ਿਮ ਵੀ


ਮੇਰੇ ਚੰਦ-ਤਾਰੇ ਖਾ ਗਿਆ ਪੂਰਬ
ਪਹੁੰਚਿਆ ਸੂਰਜਾਂ ਨੂੰ ਪੱਛਮ ਵੀ


ਖਾਲੀ ਖਾਲੀ ਨ ਨੈਣ ਫੇਰ ਕੀ ਹੋਣ
ਤੋਟ,ਤੇ ਹੈ ਵੀ ਤੇਰੀ, ਹਰਦਮ ਵੀ


ਆਲ੍ਹਣੇ ਬੋਟ  ਨੂੰ ਰਿਝਾਉਂਦਾ ਹੈ
ਸ਼ਾਮੀ ਮੁੜਦੇ ਪਰਾਂ ਦਾ ਊਧਮ ਵੀ


ਆਸ਼ਿਆਨੇ ਜਲ੍ਹਾਵੇ ਬਣ ਬਿਜਲੀ
ਪਰ ਹੈ ਬੱਦਲ ਦੀ ਅੱਖ ਪੁਰ-ਨਮ ਵੀ


ਹਾਦਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ ਕਲਮ ਨੂੰ ਮੇਰੀ
ਹੁਣ ਰੁਆਂਦਾ ਨਹੀਂ ਤੇਰਾ ਗ਼ਮ ਵੀ

"मैं जानता हूँ वो जो लिखेंगे जवाब में "

कुछ तो जुनूँ में काट  ली  कुछ इज़्तराब में

हम ने तो उम्र कर ली है डूबे यूँ   ख्वाब में

मालूम खूब उस का हरिक लहजा-ए- चलन

"मैं जानता हूँ वो जो लिखेंगे जवाब में "

हर हिर्स-ओ-हव्स ग़ायब लेकिन थी यह रही

इक तेरी जुस्तजू दिल-ए-खाना-खराब में

कुछ सह्र पानियों में कि अंजाम-बर हुआ

हर आशिकी  का   क़िस्सा ही आखिर चनाब में

तुझ से अलग हो साहिब बू को मजाल क्या

ग़ुल को भी हम ने जाना तो रंग-ए-जनाब में

वह ही सरूर-ए-वजदां है मस्ती भी एक ही

चश्म-ए-ख़ूमार में जो न क्या है शराब में

यूँ ही नहीं है नग़्मः-ए-बुल्बुल जनून-पेशा

ख़ून-ए-जिगर भी इसका  कहीं इस हिसाब में 

जो भला करता है कब उसका बुरा होता है

" मुद्दई लाख बुरा चाहे तो क्या होता है "*
जो भला करता है कब उसका बुरा होता है


हैफ दिल पर कि उसी को ही पढे जाए है
जो न हाथों की लकीरों में लिखा होता है


मायल-ए-ख़ुदकुशी दहकान हो तो क्यों न मगर
और भी फ़स्ल उठे क़र्ज़ बढा होता है


उस के आने पे ठहर जाता है दो पल के लिए
जाए तो दर्द मगर और सिवा होता है


देर देखा है कि मजनूँ को खढे नब्ज़-ब-कफ़
इश्क सुनते थे कि इक रोग लगा होता है


गो रिआज़ी में सही मनफी से मनफी को जमा
जो बुरा चाहे बुरा कब कि भला होता है


इक नुमाइश है यूँ आसार-ए-क़दीमा मानिन्द
दिल तो जब है कि कोई इस में वसा होता है


* tarahi misra

ਬੇਕਾਰ ਖਿਆਲਾਂ ਦਾ ਜੀਣਾ

ਇਕ ਸੁਤ-ਉਣੀਂਦੇ ਦਾ ਥੀਣਾ
ਬੇਕਾਰ ਖਿਆਲਾਂ ਦਾ ਜੀਣਾ


ਜਦ ਅੱਖ ਖੁਮਾਰੀ ਸਾਕੀ ਦੀ
ਫਿਰ ਕੁਫਰ ਸ਼ਰਾਬਾਂ ਦਾ ਪੀਣਾ


ਕੀ ਕੰਮ ਪਾਟਾ ਲੀੜਾ ਦਿਲ ਦਾ
ਚਲ ਛਡ ਪਰਾਂ ਹੁਣ ਕੀ ਸੀਣਾ


ਨਹੀਂ ਰਾਹਾਂ ਵਿਚ  ਸੰਗੀਤ ਮੇਰੇ
ਬਸ ਆਹਾਂ ਦੀ ਬੇਸੁਰ ਵੀਣਾ


ਕੰਡੇ ਦਿਲ ਦੇ ਨੂੰ ਢਕ ਰੱਖਿਆ
ਮਤ ਵੇਖ ਫੁੱਲਾਂ ਦਾ ਮੁਸਕੀਣਾ


ਕੀ ਲੋੜ ਕਿਸੀ ਏਹੇ ਰੱਬ ਦੀ
ਅੱਖੋਂ  ਅੰਨ੍ਹਾ ਕੰਨੋਂ ਹੀਣਾ 


ਇਹ ਪ੍ਰੀਤ ਨਹੀਂ ਮੁਕਦੀ ਮਰਨੇ
ਹੈ ਉਮਰਾਂ ਦਾ ਗਿੱਲਾ ਪੀਹਣਾ


ਅਸਾਂ ਸੀਨੇ ਵਿਚ ਵਸਾ ਰੱਖਿਆ
ਡਾਢਾ ਦਿਲਦਾਰ ਲਹੂ-ਪੀਣਾ

फिर न दिल की बात अपनी कह सका
इक नज़र के फासिले पर ही तो था


ज़ह्न को राहत ना दिल को दे सुकून
क्या फिर ऐसी आशिकी से फायदा


दुनिया भर के दुख तुम्हें महसूस हों
यूँ बङा ले अपने दिल का दायिरा


ज़िंदगी इक कारज़ार-ए-मुस्तकिल
यह नहीं खा पी लिया और सो लिया


इश्क में गर हारना ही जीत है
जीतने दे यार को तू हार जा


चार-सू अब ज़ुल्मतों का शोर है
कौन था जो रात होते बुझ गया


रंग-ओ-बू सब , कैसे तुझ को भूल जाऊं,
तेरी हस्ती के निशाँ यह जा-ब-जा


अलविदा का वार तो हम सह गए
ज़ख्म को रिसना मगर था देर-पा


धीरे  से वह कह गया हो अश्कबार
अब तलक दिल झेलता है ज़लज़ला


जी लिया मर मर के यूँ तेरे बगैर
मर ही जाता था न इतना हौसला


लाशों के ढेरों पे लश्कर ग़ामज़न
है यही तव्ारीख मूजब इर्तिक़ा


तेशे से सर फोङना लाज़िम उसे
मह्रबाँ जिस पे जुनूँ का देवता


ख़ार-ज़ार-ए-चश्म में ग़र्क़ाब हो
एक नाज़ुक खव्ाब था सो गल गया

ਉਸ ਦੀ ਭੈੜੀ ਰੁਆਣ ਦੀ ਆਦਤ

ਰਹੀ ਯਾਦਾਂ ਚਬਾਣ ਦੀ ਆਦਤ
ਦਿਲ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੀ ਖਾਣ  ਦੀ ਆਦਤ


ਘੋਰ ਉਦਾਸੀ ਤੇ ਫੇਰ ਤਪਦਾ ਜਨੂੰਨ
ਚੰਗੀ ਤਾਂ ਦਰਮਿਆਨ  ਦੀ ਆਦਤ


ਕੀ ਇਹ ਕੁਕਨੂਸ ਸਮਝ,ਗਿਰਝਾਂ ਜਹੇ
ਦੁਖ ਨੂੰ ਮੁੜ ਮੁੜ ਜੀਵਾਣ  ਦੀ  ਆਦਤ ?


ਰਾਤ ਨੂੰ, ਰੋ ਬਣਾਈ ਖੁਦ ਸ਼ਬਨਮ
ਫੁਲ ਦੇ ਅੱਖੀਂ ਸਜਾਣ  ਦੀ ਆਦਤ


ਅੱਖ ਨੂੰ ਹੰਝੂ ਵਹਾਣੇ ਸਿਖਲਾ ਗਈ
ਉਸ ਦੀ ਭੈੜੀ ਰੁਆਣ  ਦੀ ਆਦਤ


ਐ ਖੁਦਾ  ਹੁਕਮ ਤੇਰਾ,ਤੇਰੀ ਰਜ਼ਾ
ਪਰ ਇਹ ਦੁਖਦੇ ਦੁਖਾਣ  ਦੀ ਆਦਤ ?


ਸੋਚਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਕਲਮਾ ਪੜ ਲਈਏ
ਛੁੱਟੇ ਫਿਰ ਆਣ ਜਾਣ  ਦੀ ਆਦਤ


ਰੂਹ ਦੇ ਪੰਛੀ ਅਖੀਰ ਉੜ ਜਾਣਾ
ਆਲਣੇ ਪਰ ਬਣਾਣ  ਦੀ ਆਦਤ  ?